زعفران ایران

زعفران ایران با بیش از 230 تن تولید از 250 تن زعفران کل جهان مقام اول را از لحاظ کمیت و کیفیت به خود اختصاص داده است. زعفران در بیشتر استانهای ایران کشت می شود اما بیشترین مقدار زعفران ایران در استان خراسان تولید می گردد . تاریخچه زعفران ایرانی ایرانیان با فرستادن زعفران ایران به بسیاری از نقاط جهان باستان، توانستند خواص زعفران را به یونانی ها، رومی ها، چینی ها و همچنین عربها معرفی کردند و شیوه کشت زعفران را در سده های اول تا چهارم هجری به امت های اسلامی پیرامون مدیترانه آموختند. نخستین زمین های زعفران به وسیله ایرانیان تبعید شده توسط معاویه در نواحی شام کشت شدند ، کشت زعفران ایرانی در شمال افریقا و اندلس (اسپانیای اسلامی) وصقلیه (سیسیل) رواج یافت و اقوام ایرانی همچون رستمیان و بنوطبری در انتقال روش کشت زعفران مؤثر بودند. زعفران ایران با توجه به مستندات تاریخی بیانگر این واقعیت است که ایرانیان از روزگاران کهن به زر و زعفران علاقه بسیاری داشته اند به طوری که در جشن ها و مجالس بزم و نشاط مانند عروسی ها و اعیاد، یا استقبال از بزرگان و زائران زر و زعفران نثار قدمهای آنها می کردند. برای هر چه با شکوه تر کردن این گونه آئین ها، ضمن آذین بندی و آینه بندان، سکه های زرین و سیمین را به همراه زعفران و گل و نقل بر سر عروس و داماد یا شخصیتهای مورد نظر، و گاهی همه حاضران در این گونه مراسم می ریختند. در بعضی از مراسم ها زعفران را به تنهایی، یا همراه با مشک وعنبر و عود دود می کردند و گلاب می پاشیدند. در دوره هخامنشیان زعفران برای تزئین گرده های نان ومعطر کردن غذاها به کار می گرفته اند. بر اساس تاریخ داریوش شاه ایران بدن خود را روغنی معطر می مالید که مخلوطی از روغن آفتاب گردان که در پیه شیر پخته و با زعفران و شراب خرما تهیه میشد. در زمان پارتها زعفران ایران را به یونان و روم ارسال می کرده اند، بعدها چین نیز از مشتریان زعفران ایران شد. در دوره ساسانیان کاشت زعفران در قم و بون نیز رایج گردید و مرغوبیت محصول آنها شهرت یافت. در همان روزگار زعفران در پرداخت کاغذهای نفیس کاربرد داشت، اما پیشتر از آن ، محلول زعفران به عنوان مرکب تحریر استفاده می شد، و تا قرنها بعددرترکیب مرکبهای تحریر مرغوب به کار می رفته است. از انواع مرکب زعفرانی کم رنگ و پر رنگ (از زرد کمرنگ تا قرمز خونین) برای نوشتن عنوان فرمانها و نامه های سلاطین و خلیفگان و امرا، و همچنین در تحریر عنوانها و سرفصلهای کتب و رسالات و نیز در تذهیب و تشعیر ، و در تصویر ها و نقوش حواشی و متن استفاده می شده است. افزون بر اینها در تحریر دعاهای مقدس و همچنین تعویذ ها و طلسم های خاص بر روی کاغد و پارچه و گاهی کفن، مرکب زعفران به کار می رفته است . داریوش شاه ایران بدن خود را روغنی معطر می مالید که مخلوطی از روغن آفتاب گردان که در پیه شیر پخته و با زعفران و شراب خرما تهیه میشد در منابع پهلوی زعفران با نام پارسی (کرکم) ثبت شده است. در یک ترجمه بندهش زعفران جزو اسپرغم ها یا عطرها یا گیاهان خوشبوی به حساب آمده، و در ترجمه دیگری از این کتاب، زعفران در شمار گیاهان رنگ کننده پارچه ذکر شده است. کلمه زعفران یک واژهء عربی یا احتمالا معرب است که ریشه و وجه اشتقاق آن ناشناخته مانده، گو اینکه در منابع غربی برای این کلمه و کلمه کرکم مبنای سومری عنوان شده است. این نظر قابل تامل در صورتی به واقعیت نزدیک است که مبدا سومریان از نواحی زعفران خیز ایران باشد، یا بتوان آنها را همان بومیان رانده شده از ایران زمین، پس از هجوم آریاهای دامدار و شبان پیشه پنداشت. در منابع لغت فارسی و عربی دهها کلمه به معنی زعفران ثبت شده است. اما این کلمات به ندرت در مآخذ و متون کهن فارسی به کار رفته است. مثلا کلمه کرکم در نوشته ها و سروده های فارسی در موارد بسیار اندک ذکر شده است، اما کلمه زعفران با همه خصلتها و خصوصیات و خواص نباتیش مورد توجه بسیاری از ادبا و نویسندگان و شاعران قرار گرفته است، به طوری که با جرأت می توان گفت کلمه زعفران و تعبیرات و تشبیهات مربوط به آن به اندازه ای که در منابع و متون و دواوین فارسی آمده در آثار مکتوب هیچ یک از السنه جهانی به کار نرفته است. جنبه های اقتصادی زعفران زعفران ایران با متوسط تولید ۹۰ تا ۹۳ درصد از مجموع تولید جهانی زعفران (بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ تن در سال) در این زمینه مقام اول را داراست. از جنبه کیفی نیز بسیار مرغوب می باشد ، بطوریکه کیفیت مطلوب زعفران ایران باعث گردیده تا بعضی از کشورها از جمله اسپانیا ،زعفران ایران را بصورت فله ای خریداری نموده و با بسته بندیهای زیبا بنام زعفران اسپانیا روانه بازارهای بین المللی نمایند . زعفران از گرانترین محصولات کشاورزی و ادویه ای در جهان می باشد و جایگاه خاصی در میان محصولات صنعتی و صادراتی ایران دارد و در حال حاضر تنها در استان خراسان سطح زیر کشت آن در ربع قرن گذشته از 3000 هکتار به بیش از 25000 هکتار افزایش یافته و میزان تولید آن از 18 تن به 140 تن رسیده است و در شهرستان استهبان از 70 هکتار قبل از انقلاب به بیش از 300 هکتار در حال حاضر افزایش یافته است . در آمد حاصله از کاشت زعفران برابر یک سوم از فروش محصول آن می باشد و لذا درآمد قابل توجهی نصیب زارعین می گردد و از این بابت توجیه اقتصادی داشته ودر صورت ایجاد و تحول در زمینه زراعت این محصول و استفاده از روشهای نوین در امر خشک کردن و نیز فرآوری و بسته بندی و بازار یابی آن مسلماً ارزش افزوده آن چندین برابر گردیده و درآمد چشمگیری نصیب کشاورزان و اقتصاد کشور می گردد . از حدود ۲۳۰ تن زعفرانی که هر سال در جهان تولید می‌شود، بیش از ۱۷۰ تن آن در خراسان به دست می‌آید تولید زعفران برای کشاورزان در خراسان، درآمد اصلی است. زعفران گیاهی ست که تنها دو بار در اول آبان‌ماه (قبل از برداشت زعفران) و اوایل آذرماه )پایان برداشت)، به آب نیاز دارد و تا بهار، آب باران و برف زعفران را کافی است. کاشت زعفران ، داشت و برداشت آن فرصت‌های فراوان شغلی به وجود می‌آورد، حمل و نقل زعفران گران تمام نمی‌شود و توان ارز آوری زعفران هم بالاست. از آماری که به گونه‌ای نه چندان دقیق درباره زعفران و زعفران‌کاران ایران منتشر می‌شود، چنین بر می‌آید که بیشتر از صد هزار خانوار، به ویژه در شهرستان‌های تربت حیدریه، قائنات، فردوس، گناباد، بجستان، سرایان، بیرجند ، کاشمر، بردسکن وخلیل آباد در استان‌های خراسان جنوبی و رضوی و شهرستان‌های اقلید و استهبان در استان فارس از قبل زعفران روزگار می‌گذرانند. از حدود ۲۳۰ تن زعفرانی که هر سال در جهان تولید می‌شود، بیش از ۱۷۰ تن آن در خراسان به دست می‌آید و بقیه عمدتاً در اسپانیا، یونان، مراکش، هند و افغانستان تولید می‌شود. استان خراسان رضوی تولید حدود ۱۷۲ تن زعفران را داراست و سهم 5/75 درصدی از تولید زعفران کشور، مقام اول را داراست. لازم به ذکر است که استفاده از روشهای جدید در خشک نمودن زعفران در مدتی کوتاه حدود (2تا3 ساعت) ودر دمای 50تا60 درجه سانتیگراد در آون الکتریکی و نیز خشک کردن به روش اسپانیایی (الک هیتری ) و استفاده از مایکروویو می باشد . جهت خرید آنلاین سرگل مرغوب و ممتاز قائنات logoایران زعفرون را کلیک نمایید.  

Telegram
facebook